HAL (Hybrid Assistive Limb)

Do czego służy

HAL, czyli Hybrid Assistive Limb, to egzoszkielet wspomagający ruch: czujniki na skórze odczytują sygnały bioelektryczne mięśni (powierzchniową elektromiografię), a napęd wspiera ruch, który użytkownik sam zainicjował. Producent, japońska spółka Cyberdyne, opisuje to jako wzmocnienie siły nawet dziesięciokrotne. Podstawowe zastosowanie to rehabilitacja i medycyna: HAL trafia do placówek, gdzie fizjoterapeuci uczą pacjentów ponownie chodzić, więc jego miejsce jest w szpitalu. Druga ścieżka to fizyczne wsparcie w przemyśle — katalog wymienia „industrie” wśród grup docelowych, choć rdzeniem oferty pozostaje medycyna. W medycynie parametry dobiera i pilnuje pacjenta terapeuta; w przemyśle (fabryka) HAL jest wymieniony jako fizyczne wsparcie pracownika. Różnica wobec wielu konkurentów jest zasadnicza: część egzoszkieletów, jak systemy Ekso Bionics czy ReWalk, reaguje na czujniki ruchu i siły, a HAL czyta intencję ruchu wprost z mięśni. Ogólny mechanizm sterowania i napędu opisujemy w tekście o „Egzoszkielety w rehabilitacji i przemyśle”. To rozwiązanie do profesjonalnego użytku, z terapeutą w pętli — nie gadżet dla pojedynczego użytkownika.

Dla kogo

Dobry wybór: dla placówek rehabilitacyjnych i medycznych, które chcą sprawdzonej, długo obecnej na rynku technologii sterowania sygnałami z mięśni. HAL jest sprzedawany od 2009 roku, ma globalne certyfikaty bezpieczeństwa do zastosowań medycznych i doświadczenie z 150 japońskich placówek (stan na luty 2013). Dla kogo nie: dla osób prywatnych bez wsparcia kliniki — producent działa głównie w leasingu i nie publikuje cennika detalicznego. Nie jest to też oferta dla polskich szpitali „od ręki”: obecność Cyberdyne w Polsce nie jest udokumentowana, a firma ma spółkę zależną w Niemczech (Cyberdyne Care Robotics GmbH) i podmiot w USA. Jeśli kierujesz oddziałem rehabilitacji w Polsce, zacznij od pytania o dystrybucję i refundację, a potem porównaj HAL z systemami dostępnymi w Europie, opisanymi w rubryce „Egzoszkielety”.

Wdrożenia

Poza Japonią, gdzie HAL działał w leasingu w 150 placówkach (stan na luty 2013), baza notuje memorandum z Arabii Saudyjskiej (2017) oraz niemiecką spółkę zależną — to świadectwa obecności międzynarodowej, nie lista szpitali. W Polsce egzoszkielety rehabilitacyjne pojawiają się w ofercie innych producentów; zobacz „Egzoszkielety w rehabilitacji i przemyśle” i przegląd firm w tekście „Polskie firmy robotyczne”. Jeśli reprezentujesz placówkę, zapytaj wprost o referencje z Europy i o to, kto w Polsce zapewni serwis.

EksoNR to egzoszkielet rehabilitacyjny Ekso Bionics — wybierz go, gdy klinika szuka rozwiązania z ekosystemem w Europie i USA i nie zależy jej na sterowaniu biosygnałem. ReWalk Personal jest przeznaczony dla użytkowników z uszkodzeniem rdzenia, także do osobistego użytku, więc lepiej pasuje, gdy chodzi o samodzielność poza kliniką. Atalante X to samobalansujący egzoszkielet Wandercraft, który nie wymaga kul, według katalogu pracuje ponad 8 godzin dziennie i ma ponad 150 klientów na świecie — wart rozważenia, jeśli chcesz uniknąć podpór. LokomatPro reprezentuje inną filozofię: układ do treningu chodu z ponad 1000 instalacji i około 70 badaniami klinicznymi. Żadna z tych propozycji nie odtworzy sterowania mięśniowego HAL, więc porównanie dotyczy raczej celu terapii niż samej technologii. Wybór zależy od pacjenta: inaczej dobiera się sprzęt dla osoby po urazie rdzenia, a inaczej dla pacjenta po udarze, więc pytaj producentów o badania w swojej grupie.

HAL trafił do sprzedaży w styczniu 2009 roku, co czyni go jednym z najdłużej obecnych na rynku egzoszkieletów. Producent, Cyberdyne Inc., powstał w 2004 roku w Tsukuba i jest notowany na giełdzie w Tokio. Do lutego 2013 roku około 330 egzemplarzy wynajmowano w 150 japońskich placówkach. System zdobył globalne certyfikaty bezpieczeństwa do zastosowań medycznych, a w 2017 roku podpisano memorandum o wsparciu osób z urazami rdzenia kręgowego w Arabii Saudyjskiej. Firma rozwija też zaplecze zagraniczne: spółka Cyberdyne Care Robotics GmbH w Niemczech i podmiot w USA. Pełnej listy generacji urządzenia nie mamy w katalogu, więc nie zgadujemy numerów wersji.