Rhoban Football Club (Bordeaux INP / Universite de Bordeaux)

Rhoban Football Club to zespół z Bordeaux, powiązany z Bordeaux INP i Université de Bordeaux, który buduje roboty humanoidalne do rozgrywek RoboCup. Nie jest to firma w zwykłym rozumieniu: producent nie podaje roku założenia, formy prawnej, danych finansowych ani liczby osób w zespole, a oficjalnej strony korporacyjnej brak. Publikuje natomiast swoje prace na GitHubie i na stronie projektu, w tym opis konstrukcji SigmaBan i specyfikację zgłoszoną do turnieju. Ten sposób działania ma konkretne źródła w kulturze akademickiej: konstrukcje powstają po to, by wygrywać zawody i by inni mogli z nich korzystać, a nie po to, by trafić do katalogu sprzedaży. Zespół jest według dostępnych informacji pięciokrotnym mistrzem świata w kategorii KidSize, czyli rozgrywek robotów o wysokości rzędu kilkudziesięciu centymetrów. Tej liczby nie umiemy niezależnie zweryfikować poza materiałami projektu, więc traktujemy ją jako deklarację zespołu. Dla czytelnika warto zrozumieć kontekst: RoboCup od lat jest poligonem doświadczalnym dla chodzenia na dwóch nogach, równowagi i percepcji, o czym piszemy w tekście „Jak działa robot humanoidalny”. Podstawowe pojęcia zebraliśmy w „Słownik robotyki: 65 pojęć po polsku i angielsku”. Poza tym zespołem niewiele da się powiedzieć o historii, i uczciwie to zaznaczamy.

Jedynym opisanym tu modelem jest SigmaBan, humanoidalny robot klasy kid-size przeznaczony do piłki nożnej w ramach RoboCup. Ma 70 cm wysokości, waży 7,5 kg i dysponuje 20 stopniami swobody, o których sensie piszemy w tekście „Stopnie swobody (DOF) w robotach humanoidalnych”. Status to prototyp: jest to projekt badawczy, bez sprzedaży komercyjnej, więc nie ma ceny ani cennika, a w naszym zestawieniu nie ma także terminu dostaw. Za chodzenie i szybkie ruchy odpowiadają aktuatory, których rolę omawia tekst „Aktuatory w robotach humanoidalnych”. SigmaBan jest przeznaczony do pracy badawczej i edukacyjnej, a typowymi miejscami użycia są uczelnia oraz laboratorium. Kto chce zbudować podobną maszynę, może skorzystać z opublikowanych materiałów, ale musi liczyć się z własną pracą mechaniczną i programistyczną. Całą kategorię opisujemy w robotach edukacyjnych. Nie podano w źródłach czasu pracy na baterii ani udźwigu, więc ich nie wpisujemy. Dla zespołu uczelnianego ważne jest także to, że dokumentacja opublikowana na potrzeby turnieju pozwala porównać własne rozwiązania z konstrukcją, która wielokrotnie wygrywała. Kto planuje start w RoboCup, powinien przestudiować te materiały w pierwszej kolejności.

Rhoban nie działa na rynku w klasycznym sensie, ponieważ nie sprzedaje robotów, a jego konkurencja to inne zespoły turniejowe. Najbliższą komercyjną odpowiedzią na tę samą potrzebę jest ROBOTIS z modelem ROBOTIS OP3, dostępnym jako gotowa platforma do badań i zawodów. Na uczelniach podobną rolę pełnią projekty takie jak Stanford University — Hybrid Robotics Lab, twórca ToddlerBota, oraz Unitree Robotics, którego tańsze humanoidy zyskują popularność w laboratoriach. Siłą Rhobana jest sprawdzony wynik sportowy, słabością brak oferty, wsparcia i danych o dostępności. Z naszych źródeł nie wynika, czy zespół planuje udostępnianie sprzętu poza własnym środowiskiem. Pozycję zespołu mierzy się dlatego medalami i publikacjami, nie udziałami w rynku. Taki projekt może być jednak cennym źródłem inspiracji dla osób uczących się konstrukcji humanoidów. Rozsądnie jest więc traktować Rhoban jako punkt odniesienia dla jakości konstrukcji, a nie jako dostawcę, od którego można coś zamówić.

Rhoban nie ma w Polsce żadnej potwierdzonej obecności: nie sprzedaje robotów, nie ma dystrybutorów i nie znaleźliśmy polskich wdrożeń. Polskie zespoły uczelniane mogą natomiast korzystać z jego publikacji jako wzoru przy budowie własnych robotów do zawodów. Zainteresowani powinni sprawdzić bezpośrednio repozytorium projektu. Wskazówki dla początkujących znajdziesz w tekście „Jak zacząć naukę robotyki w Polsce”. Dla studentów, którzy chcą zacząć od podstaw, dobrym uzupełnieniem będzie pojęcie stopni swobody omówione w naszym słowniku. Warto też sprawdzić regulamin kategorii KidSize przed zaplanowaniem własnej konstrukcji. Dobrym pierwszym krokiem jest kontakt z kołem naukowym zajmującym się robotyką.

Rhoban to źródło wiedzy, a nie oferta handlowa. Dla uczelni lub koła naukowego, które chce zbudować robota do RoboCup, bywa wartościowym punktem odniesienia. Kto szuka gotowej maszyny, powinien porównać ROBOTIS OP3 i zapytać o dostępność. Największą zaletą jest udokumentowana skuteczność w zawodach, największą wadą brak oferty handlowej, ceny i serwisu. Traktuj ten projekt jako wzór do nauki, a nie jako produkt do zamówienia.